Môn đăng hộ đối là một trong những quan niệm mà ông bà ngày xưa thường rất xem trọng trong việc dựng vợ gả chồng đối với con cháu trong nhà. Bởi họ cho rằng hai nhà không cùng đẳng cấp, vị thế, học thức và mức độ giàu nghèo chênh lệch nhau quá nhiều có thể khiến cho hai bên gia đình nảy sinh ra những quan điểm bất đồng ảnh hưởng đến hạnh phúc hôn nhân. Vậy ý nghĩa của môn đăng hộ đối là gì? chúng ta hãy cùng theo dõi tiếp bài viết dưới đây để tìm ra lời giải đáp cho thắc mắc này nhé.
Môn đăng hộ đối là gì? Môn đăng hộ đối là cụm từ được bắt nguồn từ câu thành ngữ của người Trung Quốc “门当户对” /mén dāng hù duì/ có nghĩa là cả hai nhà “xứng vai xứng vế” với nhau. Nói dễ hiểu hơn thì “门当户对” còn có thể đọc là “môn đương hộ đối” dùng để chỉ sự tương xứng về cấp bậc, địa vị, học thức và tiền bạc trong xã hội. Ở thời đại phong kiến ngày xưa, việc các gia đình đều chọn những nhà thông gia có địa vị và điều kiện kinh tế tương đồng thì cuộc sống hôn nhân của con gái mới được hạnh phúc, êm ấm lâu dài.
Môn đăng hộ đối là gì?
Môn đăng hộ đối hay còn được đọc là “Môn đương hộ đối”, đây là câu nói bắt nguồn từ câu thành ngữ “门当户对” (mén dāng hù duì) của người Trung Quốc thời xưa. Trong đó chữ “đương” có nghĩa là “tương đương, tương xứng” và nó còn có thể đọc là “đang”; còn chữ “môn” có nghĩa là “gia đình, nhà”; chữ hộ có nghĩa là “dòng dõi” hoặc “cửa ngõ” và chữ “đối” mang nghĩa là “khớp, ăn ý, phù hợp” . Do đó, khi ghép những từ này lại với nhau ta sẽ có được câu thành ngữ tiếng Việt là môn đăng hộ đối như hiện nay.
Vậy ý nghĩa câu thành ngữ môn đăng hộ đối là gì? Nếu hiểu theo cách đơn giản nhất thì khi chuẩn bị kết hôn, cô dâu hoặc chú rể sẽ chọn những người có cùng địa vị, gia thế, tiền tài, học thức và lối sống phù hợp với mình để có được một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc viên mãn.
Ví dụ: Nếu như gia đình của mình sống theo phong cách truyền thống, có quy cũ trước sau và của cải dư giả thì nên lấy người có gia thế tương đồng. Còn nếu lấy phải gia đình không cùng đẳng cấp, địa vị và có sự chênh lệch quá nhiều thì nó có thể gây ra nhiều mâu thuẫn, trục trặc về hôn nhân vì hai gia đình không hợp nhau.
Nguồn gốc của câu thành ngữ “môn đăng hộ đối”
Theo quan niệm của người xưa, thì “môn đăng” và “hội đối” được so sánh như 2 bộ phận của cánh cửa. Nó không chỉ có thiết kế cân đối nhau một cách hoàn hảo mà nguồn gốc về ý nghĩa của câu thành ngữ này nó còn có liên quan đến nhiều yếu tố như:
Môn đăng là gì?
Môn đăng là phần bục dùng để đỡ trụ gỗ hai bên hay còn gọi là “môn cổ, môn đài, môn chẩm thạch, môn đôn”. Vào thời phong kiến ngày xưa, người ta thường hay quan niệm rằng “môn đăng” giống chiếc trống có thể xua đuổi tà mà nên họ thường hay đặt nó ở trước cửa nhà. Thế nhưng, không phải nhà nào cũng có thể sở hữu được “môn đăng” mà chỉ những vị quan lớn có chức vụ tam phẩm trở nên mới có thể sử dụng. Đối với quan văn thì nó sẽ có dạng tròn, đối với quan võ thì sẽ dùng dạng vuông.
Đối với các hộ kinh doanh buôn bán thì “môn đăng” của họ có thể được khắc thêm hoa văn như cỏ cây, hoa, lá. Còn nếu là môn đăng đó bình thường, không khắc hoa văn nào cả mà lại khắc biểu tượng linh vật ở trên thì đó là dinh thự của các quan trong triều.
Đối với quan tòng tam phẩm thì trước cửa nhà của họ sẽ treo 2 môn đăng, chánh tam phẩm thì sẽ treo 4 cái, nhị phẩm treo 6 cái và nhất phẩm treo 8 cái. Tuy nhiên, duy chỉ có cung vua được xem là nơi đặc biệt nhất treo tận 9 cái. Do đó, dựa vào hình dáng và số lượng treo môn đăng mà mọi người có thể dễ dàng phân biệt được địa vị và chức vụ mỗi gia chủ.
Hộ đối là gì?
Hộ đối là một đôi trụ nhô ra mang ý nghĩa là “gia tộc hưng thịnh” và nó thường được đặt trước khung cửa nhà của những vi quan bậc tam phẩm trở xuống. Đặc biệt, đôi trụ này có thiết kế theo dạng hình vuông, hình tròn hoặc hình lục giác có chiều dài 1 thước nằm song song với mặt đất. Thông thường đó được khắc 4 mùa hoa lá hoặc khắc theo 4 dạng chữ cái gồm “Đức”, “Phúc”, “Lộc”, “Thọ” dùng để cầu may.
Bên cạnh đó, thông qua số lượng sở hữu hộ đối mà nhiều gia đình có thể khẳng định được đẳng cấp của mình. Những hộ thường dân sẽ có một đôi, phú hộ hoặc quan lại sẽ có ít nhất 2 đôi và cửa càng rộng thì số lượng hộ đối sẽ càng nhiều.
Quan niệm về môn đăng hộ đối xưa và nay như thế nào?
Đối với quan niệm ngày xưa
Đối với chuyện hôn nhân đại sự thì người lớn trong nhà sẽ tìm đến thầy hoặc cô đồng để xem bói như ngày giờ, năm sinh, may mắn, vận hạn, nghề nghiệp, tương lai… của cả hai xem có hợp nhau hay không. Nếu xét theo dương diện tương xứng nhưng về gia thế, địa vị, tiền bạc,… thì cả hai bên gia đình sẽ xem đến chuyện có môn đăng hộ đối hay không.
Do đó, đối với những gia đình khá giả thì quan niệm môn đăng hộ đối của họ thì sui gia cũng phải có những điều kiện tương xứng nhau thì mới có thể xây dựng được một cuộc hôn nhân hạnh phúc vô cùng vững chắc và thuận lợi mãi về sau. Còn đối với những hộ gia đình nghèo, không đủ điều kiện và nền tảng tương xứng thường sẽ không có tư tưởng này nhưng suy cho cùng thì họ cũng vẫn mong ước con cái mình gả vào một gia đình khá giả nào đó để đổi vận.
Đối với quan niệm ngày nay
Đối với quan niệm ngày nay thì chuyện hôn nhân cũng đã trở nên thoải mái và thoáng hơn xưa. Họ cho rằng để có thể xây dựng được một gia đình hạnh phúc và gắn bó lâu dài thường sẽ dựa vào các yếu tố như tình cảm, sự tôn trọng, thấu hiểu và sẻ chia mới là điều quan trọng hơn cả vật chất. Bởi tiền bạc hay địa vị thì có thể tự kiếm được nhưng về cảm xúc yêu thương lẫn tình cảm thì rất khó vun đắp. Chỉ cần một trong 2 không còn yêu đối phương cũng sẽ khiến cho chuyện hôn nhân dễ dàng đổ vỡ.
Chính vì vậy mà giới trẻ ngày nay đã trở nên tự lập hơn và không còn xem “môn đăng hộ đối” là trở ngại trong hôn nhân như ngày xưa nữa.
Có nên lấy người môn đăng hộ đối không?
Sau khi tìm hiểu về môn đăng hộ đối tìm việc tìm kiếm một đối tượng phù hợp với những tiêu chí này cũng mang lại khá nhiều lợi ích về mặt kinh tế, địa vị và tương lai sau này. Tuy nhiên, để có được hạnh phúc lâu dài thì cả hai cũng cần phải cố gắng xây dựng tình cảm thì cuộc sống hôn nhân mới được cân bằng và đối xứng với nhau.
Vì vậy, để có thể tiến xa thì dù có môn đăng hộ đối hay không thì chỉ cần một tình yêu đủ lớn và đủ sức vượt qua mọi rào cản thì cả hai chắc chắn sẽ có được một gia đình hạnh phúc như bao người mong ước.
Qua bài viết trên chắc bạn cũng đã biết ý nghĩa của câu thành ngữ môn đăng hộ đối là gì rồi phải không? Nói chung hôn nhân là dựa vào sự kết nối tình cảm giữa hai người cùng với sự tôn trọng, thấu hiểu và sẻ chia chứ không chỉ dựa vào gia thế hay địa vị như trước. Vì thế mình mong rằng bài biết này sẽ giúp bạn có suy nghĩ thoáng hơn về hôn nhân để có thể sống hạnh phúc với người mà mình yêu thương thay vì bị ràng buộc bởi những tư tưởng của người xưa nhé.